What I’ve learned about English (by Minh Thúy Đặng)

My wife Thuy.

My wife Thuy is from Vietnam. Before we met she didn’t speak English well. We’ve been together for 5 years. In that time she has learned A LOT about English and how to communicate using it. She wrote about how you can get better at English. If you enjoyed this post please share it with a friend who’s learning English. 😀


THỰC TRẠNG HỌC TIẾNG ANH TẠI VINH HIỆN NAY

Trong bài viết nhiều lúc Thúy xin được xưng là MÌNH cho tiện diễn đạt ý, biểu cảm và vì đông đảo bạn đọc cùng lứa tuổi, mong các anh chị, bậc phụ huynh lớn tuổi đọc bài thông cảm. Bài viết đưa ra quan điểm cá nhân nhưng cũng cố gắng hoàn toàn khách quan hết mức có thể. Mình cảm thấy tình hình học Tiếng Anh (TA) ở Vinh đang còn nhiều bất cập. Phụ huynh không biết bắt đầu từ đâu, đầu tư như thế nào là hiệu quả mà hầu như là cho con đi học theo phong trào. Hoặc nếu cho con đi học thì giao phó cho thầy cô 100% chứ bố mẹ không tham gia cùng con vì bận công việc hay không biết TA… Người học cũng đang rất hoang mang không biết học từ đầu như thế nào cho hiệu quả, nên học Tây hay học Ta? học giao tiếp trước hay ngữ pháp trước? Nên học ở đâu? ở nhà thầy cô hay là đến trung tâm?… Với kinh nghiệm 5 năm học Tiếng Anh thật sự như một cơ duyên, hiểu đó là ngôn ngữ chứ không chỉ đơn thuần là môn học, có cơ hội tiếp xúc với rất nhiều người nước ngoài và chồng là giáo viên bản xứ nên bản thân Thúy thấy việc viết bài này là điều cần thiết để chia sẻ cách học TA một cách hiệu quả nhất cho mọi người.

1. Tiểu sử học TA dữ dội ^^:
Thúy bắt đầu học TA với một vốn từ ít ỏi, học TA từ lớp 5 ở trên trường nhưng lên đến cấp 3, đại học cũng kiểu mù tịt về mọi mặt. Bố mẹ cũng cho học thêm 1 lớp ngữ pháp khi vào lớp 6, đến lớp thì cô giải thích về Thì này Thì nọ rồi làm bài tập mà trong khi đó mình chả hiểu cu trò gì, cứ làm mò và luôn hy vọng cô đừng gọi tên mình lên bảng. Vào đại học năm thứ 2, gặp anh là người chồng hiện tại, là người nước ngoài đầu tiên mà mình gặp nói chuyện ở Vinh cũng chỉ có Hello, how are you? I’m fine, thank you. And you? rất lúng túng và phản xạ kém, cứ muốn nói một câu nào đó là trong óc mình cứ sắp xếp từ loạn xạ lên mà không biết đúng sai thế nào. Để có thể nói được TA như ngày hôm nay (phản xạ tốt, nghe được người bản địa nói theo tốc độ bình thường, nói được nhiều chủ đề trong hàng giờ mà ít khi bí từ) thì mình mất 3 năm tiếp xúc hàng ngày với người bản địa (chồng cùng những người bạn quốc tế) và luôn luôn phải cập nhật thêm từ mới.

2. Mục đích học là gì?
Việc đầu tiên hãy XÁC ĐỊNH MỤC ĐÍCH VÀ MỤC TIÊU học Tiếng Anh của mình hoặc của con để làm gì?
Người thì chú trọng học Ngữ pháp để kiểm tra, thi trên trường đạt điểm cao, người thì mục đích giao tiếp, thi các chứng chỉ để xin việc,… Nhưng tóm lại MỤC ĐÍCH học Tiếng Anh tối thiểu, đầu tiên, quang trọng nhất là để giao tiếp được, khi mình và bạn đến từ các quốc gia khác nhau nói chuyện đều có thể hiểu ý đối phương muốn truyền đạt. Nó là phương tiện, công cụ giao tiếp để phục vụ cho cuộc sống, học tập và làm việc.

3. Phương pháp: Mỗi người sẽ có một phương pháp học phù hợp nhất cho bản thân nhưng nhất định “mưa dầm thấm lâu”
– Nghe + Từ Vựng (Cố gắng tập phát âm thật chuẩn ngay từ đầu)
Đối với kỹ năng đầu tiên là nghe, nghe những bài hát, nghe những câu chuyện, xem phim nước ngoài,… (nghe thụ động sau tới chủ động) đầu nghe họ nói dù không hiểu cũng cứ nghe, nghe dần sẽ quen song song đó hãy học từ vựng, học những từ đơn giản thông dụng xung quanh mà ta sử dụng hằng ngày. Học từ vựng theo chủ đề như: Động vật, thứ ngày, dụng cụ nhà bếp, dụng cụ học tập, thời tiết, tháng trong năm… cứ dần dần sẽ có vốn từ nhất định. Học từ xong rồi học cụm từ và đặt câu đi kèm với từ đó. Học thuộc từ vựng bằng hình ảnh, viết lên giấy, dán lên tường và không quên học phát âm từ đó cho chuẩn ngay từ ban đầu.
– Nói + Đọc (Phát Âm)
Phát âm bản thân mình cảm thấy là một trong những kỹ năng khó nhất, nếu sai sẽ thành thói quen và rất chi là khó sửa. Và sửa thì sẽ phải luyện tập lại môt thời gian dài mới lại quen với cách phát âm mới.
Người học để tăng khả năng đọc có thể mua các quyển sách, truyện ngắn để đọc theo. Những bài hội thoại đơn giản đến khó dần theo khả năng mỗi người.
Ai cũng có thể học được cả, ừ thì bạn nào thông minh nhanh nhẹn và yêu thích Tiếng Anh – có năng khiếu thì sẽ học nhanh hơn các bạn còn lại, nhưng cả thế giới này hàng tỉ người học được. Nhưng đúng là cần cù bù thông minh, Tiếng Anh phải học lâu dài hàng năm để thành thạo chứ không có chuyện học cấp tốc mỗi tuần một vài buổi trong 5,6 tháng về nhà không tự học nữa mà đòi nói như gió thì không thể có được.
Chìa khoá của Tiếng Anh đó là NÓI, nói càng nhiều càng tốt, nói hàng ngày, nói cho dù chưa biết đúng sai về câu cú nhưng cứ tập nói dần dần sẽ quen, nói nhiều + luyện nghe nhiều bạn sẽ ngạc nhiên về trình độ của mình sau một thời gian luyện tập đấy!
– Ngữ Pháp + Viết
Kỹ năng nghe, nói giống như phần hồn, phần da thịt còn ngữ pháp giống như phần xương của một con người vậy.
Điều rất hay mà mình thấy là: Khi nghe quen, có vốn từ, nói được rồi lúc đó học ngữ pháp đơn giản hơn rất nhiều khi mà các bạn học luôn vào phần ngữ pháp từ đầu.
Viết là kỹ năng khó nhất trong Tiếng Anh. Muốn viết đúng chuẩn ngữ pháp phải đúng, vốn từ phải đủ để diễn đạt được hết ý. Rèn luyện viết chỉ có cách luyện viết thật nhiều và nhờ thầy cô sửa lỗi ngữ pháp, lỗi sử dụng từ thôi. Và lưu ý rằng phong viết của người nước ngoài và phong viết của người việt cũng có nhiều sự khác biệt.

4. Học ở đâu?
– Thầy cô: Giờ có nhiều thầy cô dạy ở nhà và các trung tâm TA mở ra rất nhiều quả là một điều hoang mang cho người học. Tuy nhiên có thầy cô thì thiên về nghe nói, phát âm, có người thì chú tâm dạy ngữ pháp để thi chứng chỉ, bằng cấp,…nên cần cân nhắc trước khi đăng ký. Với mình đã là người thầy người cô thì dù đang dạy ở đâu thì nhất định ai cũng muốn học sinh mình tiến bộ, đồng tiền của phụ huynh bỏ ra xứng đáng với những gì con cháu họ học được.
– Trung tâm: Khi đã xác định mở ra một trung tâm TA thì chắc chắn rằng người đầu tư họ sẽ cố dạy tất tần tật mọi thứ theo yêu cầu của người học. Và mỗi trung tâm họ sẽ có chương trình, lộ trình, chiến lược riêng của mỗi nơi nhưng trung tâm nào họ cũng tập trung vào đào tạo chất lượng giáo viên, đã mở ra ngành kinh doanh giáo dục tôi tin chắc rằng những người đầu tư họ đều có tâm huyết, có mục tiêu, đều lo lắng cho chất lượng của trung tâm cả. Cứ lựa chọn theo chất lượng giáo dục và chất lượng cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế gia đình cho phù hợp là ổn.
Vậy với mình thì việc lựa chọn học ở đâu thì không quan trọng mà việc lựa chọn người trực tiếp dạy mình có sự quan tâm, cách dạy hợp mới là quan trọng. Bên cạnh đó còn tuỳ vào nhu cầu, khả năng và mục tiêu của người học nữa.

5. Học người nước ngoài hay người việt nam?
Chắc chắn là học cả 2 đều tốt. Nếu có điều kiện lúc nhỏ mới bắt đầu học Tiếng Anh thì học 100% giáo viên người bản địa là tốt nhất sẽ hình thành phản xạ tự nhiên và rất thuận lợi cho việc phát âm. Một vài năm sau khi cháu đã làm quen phản xạ tốt, tự tin rồi thì cho học thêm cô người Việt cô sẽ kèm thêm từ vựng, ngữ pháp, câu cú thêm cho các cháu, học song song như thế đến khi thành thạo là tốt nhất. Học từ người bản xứ để biết cách phản xả, ngữ điệu, cách dùng từ hợp ngữ cảnh,…. Thầy cô người Việt sẽ dạy cách học nhanh, giải thích ngữ pháp một cách dễ hiểu, luyện kỹ năng hợp với cách tư duy ngôn ngữ của phần đa người Việt. Mỗi tuần chỉ cần học thêm 2 buổi, về nhà ngày nào cũng nghe, nói học thêm 30 phút nữa, tự học nhiều là đảm bảo không tiến bộ mới là lạ. Tránh việc chạy xô hết cô này thầy nọ vừa tội các con vừa tốn tiền.
Các bạn người nước ngoài: Những người nào có bạn người Anh, người Mỹ,… khi nói chuyện sẽ thấy cách sử dụng từ ngữ của họ rất khác với những gì mình được học. Cách suy nghĩ, văn hoá, lối viết và lập luận của họ cũng khác. Vậy nên ngoài nguồn internet phim ảnh, video,…thì học qua nói trực tiếp với các bạn người bản địa mình mới hiểu biết về những cái đó, vậy hãy tận dụng cơ hội săn tây nhé.
Lựa chọn giáo viên nước ngoài: Nhiều người cứ nhìn thấy Tây là nghĩ họ nói Tiếng Anh chuẩn nhưng không phải vậy. Người bản xứ nói Tiếng Anh tốt nhất là: Người Anh, Mỹ, Canada, Úc và Newzeland… Được chuộng nhất hiện nay là Anh – Anh và Anh – Mỹ. Tuy vậy không phải nơi nào cũng có giáo viên chuẩn bản địa như quảng cáo nên phụ huynh cũng nên tỉnh táo trong việc chọn giáo viên nước ngoài dạy các cháu. Không phải là cứ da trắng, mắt xanh, mũi lõ là Người bản xứ nhé ^^.

6. Nên bắt đầu học khi mấy tuổi thì sẽ hiệu quả?
Quan điểm cá nhân (vì bản thân chưa đọc nhiều bài viết về mấy tuổi học dựa trên nghiên cứu khoa học): Học càng sớm càng tốt. Bộ não của trẻ nhỏ có thể tiếp nhận thông tin một cách tự nhiên và nhanh chóng. Các bạn con lai hay trẻ nước ngoài đều học 2 thứ tiếng rất dễ dàng và thành thạo. Không hề ảnh hưởng đến phát triển và sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ mà nhiều người đang lầm tưởng. Càng to càng khó học, càng khó sửa phát âm và phản xạ cũng hạn chế hơn. Nhưng đừng ép các cháu ạ, hãy để các cháu học cách tự nhiên, sở thích, và luôn giữ hồn nhiên tuổi thơ.

7. Sinh viên và người đi làm nên học như thế nào?
Sinh viên, người lớn khi đã hình thành chín chắn được mục tiêu và có tinh thần tự giác rồi. Có thể các bạn đăng kí học thêm vài khoá học ở trung tâm để bắt đầu có môi trường rèn luyện, hoặc nếu không các bạn có thể học trên mạng, tự tìm kiếm trên Google, Facebook, Apps kết nối những người bạn có mục tiêu như mình và cùng học. Tham gia các Câu lạc bộ Tiếng Anh miễn phí và ở nhà tự rèn luyện thêm nữa thì đảm bảo để giao tiếp được cơ bản không có gì quá khó.

8. Chuyện thật người thật
Câu chuyện đi học Trung tâm trong năm thứ 3 của mình: Sau khi bạn Sean về nước thì mình đăng kí học một khoá ở TT nhân dịp có khuyến mãi, rất hào hứng đi học. Những buổi đầu lớp gần 20 học viên nhưng vài tuần sau chỉ còn 15,10 đến nửa cuối khoá thì cả lớp chỉ còn đúng 3 học viên và đó là lần đầu tiên cũng là lần cuối cùng mình đi học ở Trung tâm. Qua đó cho thấy ý thức học của một bộ phận không nhỏ học viên chỉ đi học theo phong trào, thấy khuyến mãi là đăng kí học chứ không xác định và quyết tâm theo học đến cùng thì lấy đâu ra sự tiến bộ?
Nhà Thúy có những học sinh ở Hà Tĩnh, Nam Đàn, Nghi Lộc, Cửa Lò và hầu như những bạn ấy ý thức học rất tốt, yêu thích Tiếng Anh. Các bạn xa tận hơn 20 km nhưng mà hầu như không thấy các bạn nghỉ học, kể cả trời mưa mình đã dặn là nghỉ vì đi xa nguy hiểm rồi nhưng vẫn thấy bạn ấy có mặt ở lớp. Còn những học sinh không yêu thích học và không đặt nặng vấn đề đi học thì đợt 10 buổi nào cũng vắng 3,4 buổi là chuyện bình thường, hầu như những bạn đó học không tiến bộ và đảm bảo ở nhà giành thời gian rất ít hoặc không giành thời gian để tự học. Vậy thì chỉ học mất tiền mà lại không mang hiệu quả, vậy đó là lỗi do ai? Do bản thân các bạn hay là bố mẹ không độc thúc hay do thầy cô không nhiệt tình giảng dạy???

Nhạy cảm nhưng thực sự em phải nói đó là một điều sai lầm của một bộ phận không nhỏ phụ huynh là cứ tưởng học vài khoá là xong, bắt buộc con mình phải tiến bộ cho thấy nhưng học một ngôn ngữ phải tính bằng năm trời và luôn luôn rèn luyện thì mới được tiến bộ được. Học một tuần được 1,2 buổi về nhà không chịu học, bố mẹ không chịu khó đồng hành cùng con khi con không có ý thức tự giác học bài hàng ngày. Hãy mở cho các cháu nghe cái các cháu thích mỗi ngày tầm 30 phút nhạc TA, hay cùng nhau nghe con đọc một mẩu chuyện,… Hãy làm cho việc học trở nên thú vị khi làm bánh, nấu ăn cùng nhau, (học tên bánh bằng TA, dụng cụ làm bánh, nguyên liệu đọc như thế nào?…) Không biết thì hỏi thầy cô, hỏi bạn bè, hỏi google… Học mà chơi, chơi mà học. “Mưa dầm thấm lâu” chứ học Tiếng Anh không thể cấp tốc được.

Việc học hành phải có sự kết hợp giữa: Phụ huynh – Học sinh – Thầy cô
đó được gọi là tam giác vàng, cả 3 phía đều phải làm việc, hỗ trợ lẫn nhau để giúp học sinh tiến bộ. Không có sự thành công nào không có sự đánh đổi.

Em viết bài này hơi dài dòng vẫn thấy chưa đầy đủ nhưng đó thật sự là những điều em muốn tất cả mọi người đều biết để tránh việc học 5,7 năm thậm chí hơn mà vẫn chưa đâu vào đâu vừa mất tiền vừa mất thời gian.

Cuối bài xin chia sẻ với cả nhà website của anh chồng Sean William Laurence: www.seanlaurence.com có rất nhiều trang Youtube, Apps, Links… đầy đủ rèn luyện các kỹ năng cho mọi người học hành mệt nghỉ ở nhà. Hy vọng có người đọc hết bài này của em! Mọi góp ý mọi người comment phía bên dưới. Cảm ơn mọi người nhiều ạ!


Minh Thúy Đặng

4 thoughts on “What I’ve learned about English (by Minh Thúy Đặng)”

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *